Prof. dr. Em. Ph. Scheltens

Emeritus hoogleraar Neurologie, Oprichter Alzheimercentrum Amsterdam

over:

'Ontwikkelingen binnen het gebied van diagnostiek en therapie bij dementie.’

Op 13 april zal prof. Scheltens een lezing verzorgen over de (spannende) ontwikkelingen in het veld van dementie op het gebied van diagnostiek en therapie.

Philip Scheltens is de oprichter van het Alzheimer Centrum Amsterdam en was daar tot 2022 directeur. Sindsdien is hij hoofd van het Dementia Fund bij EQT Life Sciences en investeert hij in biotechbedrijven die zich bezighouden met ontwikkeling van geneesmiddelen voor neurodegeneratieve ziekten.

Prof. dr. R (Roger) Jaspers

Universitair Hoofddocent, Applied Physics and Science Education, Science and Technology of Nuclear Fusion

over:

'Hebben we over 10 jaar electriciteit uit kernfusie?’

Al tientallen jaren proberen wetenschappers kernfusie – het proces dat de zon aandrijft en daarmee uiteindelijk ook ons van energie voorziet – op aarde na te bootsen. En dat is geen sinecure. Het verhitten van de brandstof tot honderden miljoenen graden is inmiddels een koud kunstje geworden, maar om uit het proces méér energie te halen dan je erin stopt, dat is pas zeer recent op kleine schaal gelukt.

Deze doorbraken hebben geleid tot een ware stroomversnelling: tientallen startups wereldwijd claimen binnen tien jaar een werkende demonstratiefusiereactor te kunnen bouwen en ook lijkt er een race tussen diverse regeringen te zijn gestart om als eerste een fusiereactor te verwezenlijken. Maar voordat fusie op grote schaal een betrouwbare energiebron kan worden, moeten er nog belangrijke wetenschappelijke en technologische uitdagingen worden overwonnen. Denk bijvoorbeeld aan de extreme hittebelasting op de reactorwand, de beheersing van het 'fusievuur', en de productie van tritium, een essentiële brandstofcomponent.

In deze presentatie krijgt u een inkijkje in waar het fusieonderzoek vandaag staat, welke hindernissen er nog te nemen zijn, en welke rol Nederland speelt in de internationale zoektocht naar deze schone en onuitputtelijke energiebron.

Roger Jaspers is universitair hoofddocent aan de Technische Universiteit Eindhoven en parttime hoogleraar aan de Universiteit Gent in België Zijn belangrijkste expertisegebieden zijn onder meer energetische deeltjes in fusieplasma's, alternatieve fusieconcepten, plasmafysica en spectroscopische diagnostisering van ionenprocessen in fusieplasma's (temperatuur, transport, stroming, snelle deeltjes).

Prof. dr. B.L. (Ben) Feringa

Jacobus van 't Hoff Distinguished Professor of Molecular Sciences

over:

'De Kunst om Klein te Bouwen'’

Moleculair ontwerp en chemische synthese vormen de basis voor veel van onze dagelijkse producten varierend van kunststof materialen en geneesmiddelen tot de displays van onze smart phones. Geinspireerd door de natuur richt ons onderzoek zich op beweging op nanoschaal. In deze voordracht wordt dit geillustreerd aan de hand van recente ontwikkelingen zoals slimme geneesmiddelen, responsive zachte materialen en moleculaire machines. Dit resulteerde onder meer in de ontdekking van een moleculaire motor van 1 miljardste meter groot. U wordt meegenomen op mijn persoonlijke ontdekkingsreis tot diep in de nano-wereld en ik deel enkele markante ervaringen na ‘The Magic Call from Stockholm’. Tenslottte zal een perspectief geschets worden hoe deze ogenschijnlijk science fiction achtige kunst om klein te bouwen fascinerende toekomstige innovaties kan bewerkstellingen.

Ben Feringa behaalde zijn doctoraat aan de Universiteit Groningen in Nederland onder begeleiding van professor Hans Wynberg. Na te hebben gewerkt als onderzoekswetenschapper bij Shell in Nederland en bij het Shell Biosciences Centre in het Verenigd Koninkrijk, werd hij benoemd tot docent en in 1988 tot hoogleraar aan de Universiteit Groningen en in 2004 benoemd tot Jacobus H. van 't Hoff Distinguished Professor of Molecular Sciences. Hij werd verkozen tot Buitenlands Erelid van de American Academy of Arts and Sciences en is lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. In 2008 werd hij benoemd tot Academy Professor en geridderd door Hare Majesteit de Koningin van Nederland. Hij is de Nobelprijswinnaar in de scheikunde 2016, samen met Sir J. Fraser Stoddart en Jean-Pierre Sauvage, voor het ontwerp en de synthese van moleculaire machines.

Prof. dr. A.P. (Auke-Pieter) Colijn

Hoogleraar experimentele astro-deeltjesfysica aan de Universiteit van Amsterdam

over:

'Het missende heelal’

Op alle afstandsschalen kan de dynamica van ons Heelal alleen worden verklaard als we aannemen dat er een grote hoeveelheid nieuwe materie wordt toegevoegd. Ondanks dat er voor elke kilo aan gewone materie – atomen en moleculen dus – ongeveer vijf kilo aan nieuwe materie moet zijn, is deze materie nog nooit direct waargenomen. Donkere materie dus. Het vermoeden is dat deze donkere materie bestaat uit nieuwe, tot nu toe nooit waargenomen deeltjes. Dit verhaal gaat over de zoektocht naar deze nieuwe deeltjes met extreem gevoelige meetapparatuur in een ondergrondslaboratorium in Italië.

Auke-Pieter Colijn is hoogleraar experimentele astro-deeltjesfysica aan de Universiteit van Amsterdam. Tot aan 2015 heeft hij gewerkt aan botsingsexperimenten bij het Fermilab in Chicago en bij CERN in Geneve. De apparatuur waaraan hij heeft gewerkt voor het ATLAS experiment op CERN is gebruikt voor de ontdekking van het Higgs deeltje, waarvoor in 2013 de Nobelprijs voor de natuurkunde is toegekend.
Sinds 2011 houd hij zich bezig met de deeltjes die uit het Heelal de aarde bereiken: astro-deeltjesfysica dus. Hij werkt aan het XENON experiment om zogenaamde donkere materie te ontdekken. Hij heeft als thuisbasis de Universiteit van Amsterdam en het Nederlandse Instituut voor Subtomaire Fysica (Nikhef), maar zijn experiment is gebouwd in het ondergrondse Gran Sasso laboratorium in Italie.

Drs. J. (Jan) Six

Nederlaands kunsthandelaar en kunsthistoricus

over:

'Op Rembrandt raak je nooit uitgekeken’

Jan Six studeerde kunstgeschiedenis en archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. Na een jaar onderzoek in Florence vertrok hij naar London om daar te werken op de afdeling oude meester schilderkunst bij veilinghuis Sotheby’s. Na een paar jaar vertrok hij naar de Amsterdamse vestiging van Sotheby’s waar hij vrij snel het hoofd van de afdeling oude schilderkunst werd. Vanaf 2009 startte hij zijn galerie Jan Six Fine Art in Amsterdam, eerst op de Herengracht, thans op de Keizersgracht in het oude Paul Cassirer & Co. pand. Six heeft het laatste decennium vooral z’n focus gelegd op Rembrandt en diens school, wat leidde tot de ontdekking van twee schilderijen, nieuw opgenomen in het oeuvre. Hij presenteerde verscheidene programma’s op de televisie, waaronder Six over Rembrandt de meeste bekendheid genoot.

Drs. J. (Josse) de Voogd

Onderzoeker en publicist

over:

'Over verschillen en onbehagen’

De Voogd schetst een beeldend portret van het Nederland van nu en raakt aan thema's als gezondheid, sociale samenhang, polarisatie, scheidslijnen, diversiteit, 'bubbels' en ruimtelijke segregatie.'
De vraag wordt gesteld hoe maatschappelijke verschillen zichtbaar worden op de electorale kaart van Nederland, Wie haken er af, waar gebeurt dit en waarom?
Tijdens zijn lezing gaat Josse de Voogd in op de sociaal-culturele en politieke scheidslijnen die ons land doorkruisen en bespreekt hij wat deze ontwikkelingen betekenen voor de toekomst van onze samenleving en democratie.

Josse de Voogd is onderzoeker en publicist op het raakvlak van ruimte, politiek en samenleving. Hij publiceert onder andere over de geografie van het stemgedrag en over toenemende verschillen in de samenleving. Samen met René Cuperus schreef hij de 'Atlas van Afgehaakt Nederland', over maatschappelijk onbehagen en bij welke mensen, groepen en in welke regio's dit zich manifesteert. Ook was hij lid van de adviescommissie Versterken Weerbaarheid Democratische Rechtsorde. Daarnaast is hij bekend van diverse tv-optredens waarin hij verkiezingsuitslagen duidt en, in de tv-serie 'Aangehaakt', door Nederland wandelt.