Avondbijeenkomst 6 december 2010

Leden en genodigden zijn welkom op de bijeenkomst van maandag 6 december 2010 om 20:00 uur stipt in de Trefpuntkerk, Louise de Colignystraat 20, 1814 JA te Alkmaar. Op deze avond zal spreken:

prof. dr. Dirk van Delft
over
"Heike Kamerlingh Onnes: de man van het absolute nulpunt"

Op 10 juli 1908 werd Leiden het koudste plekje op aarde. Die dag won Heike Kamerlingh Onnes (1853-1926), hoogleraar experimentele natuurkunde aan de Leidse universiteit, de internationale race om het vloeibaar maken van heliumgas. Aldus bereikte hij een temperatuur vlak boven het absolute nulpunt (-273°C).
Kamerlingh Onnes, zoon van een Groningse fabrikant van dakpannen, slaagde door diplomatie, lef, doorzettingsvermogen, visie, organisatietalent en een welhaast industriële aanpak. In 1911 ontdekte hij het verschijnsel supergeleiding. Twee jaar later won hij de Nobelprijs voor de natuurkunde en heette hij „de man van het absolute nulpunt‟.
Stap voor stap bouwde Kamerlingh Onnes zijn koude-imperium uit. Een gouden greep was zijn initiatief om instrumentmakers in het eigen laboratorium op te leiden. Dit unieke leerlingenstelsel (de „blauwe jongens‟) voorzag het Leidse laboratorium van uitmuntende technici.
Samen met zijn vriend en naaste collega H.A. Lorentz voerde Kamerlingh Onnes de Leidse natuurkunde tot grote hoogte. Van heinde en verre stroomden onderzoekers, onder wie Madame Curie, toe om van de extreme koude te profiteren. Zo kon Kamerlingh Onnes zijn ideaal waar maken: Hollandse fysica internationaal aanzien geven.

Dirk van Delft studeerde van 1969 tot 1974 wis- en natuurkunde in Leiden en vervolgens van 1975 tot 1977 psychologie. In 2005 promoveerde hij op het proefschrift Heike Kamerlingh Onnes: een biografie. Sinds 2008 is hij bijzonder hoogleraar 'Materieel erfgoed van de natuurwetenschappen' aan de Universiteit Leiden.
Van 1977 tot 1994 was hij leraar natuurkunde aan het College Leeuwenhorst in Noordwijkerhout. Van 1994 tot 2006 was van Delft redacteur wetenschappen van NRC Handelsblad, en van 1996 tot 2005 chef van die redactie. In 2002 was hij Journalist in Residence bij het NIAS in Wassenaar. Sinds 2005 is hij universitair hoofddocent Wetenschapsgeschiedenis bij de Sterrewacht en sinds 2006 directeur van Museum Boerhaave. Van Delft heeft vele wetenschappelijke en populair wetenschappelijke publicaties op zijn naam staan. In 2005 kreeg hij hiervoor de NOW-Eurekaprijs voor het populariseren van wetenschap.