Avondbijeenkomst 1 november 2010

Leden en genodigden zijn welkom op de bijeenkomst van maandag 1 november 2010 om 20:00 uur stipt in de Trefpuntkerk, Louise de Colignystraat 20, 1814 JA te Alkmaar. Op deze avond zal spreken:

dr. H. Kubbinga
over
"De Arabisch-Islamitische bijdrage aan de moderne natuurwetenschap"

In West-Europa is men eraan gewend de wortels van de eigen beschaving te zoeken in Rome en Athene (en het Bijbelse Israël). De „Renaissance‟ betrof niet voor niets een wederopleving van de aandacht voor de authentieke Ouden: schrijvers, filosofen, kunstenaars en wetenschappers. Dit beeld danken wij aan de Zwitserse cultuurhistoricus Jacob Burckhardt (1860). Veel van het oude gedachtengoed bereikte ons echter via een Arabisch-Islamitische omweg. Daar was men rond 850, onder het kalifaat der Abassiden massaal aan het vertalen geslagen, zo mogelijk uit het Grieks, waar nodig uit andere talen, met name het Syrisch. Voor de Arabische wereld was dat een vorm van innovatie: de Griekse wetenschap was geheel nieuw. De belangstelling gold o.a. wis- en natuurkunde, sterrenkunde, geneeskunde, scheikunde (alchemie) en, natuurlijk, de filosofie, met name die van Aristoteles. De Arabische versies bereikten West-Europa via de vertaalcentra in Spanje en op Sicilië, waar ze werden overgezet in het Latijn. Vele tegenwoordig nog gangbare vaktermen herinneren aan de vertaalproblemen van toen: „algebra‟, „zenit‟, „nadir‟, „alkali‟, „elixir‟, „alcohol‟, „alkoof‟, „abrikoos‟ en …. „canon‟. Zoals het Griekse erfgoed versteende in Zuid-Oost-Europa, zo liep de Arabische versie vast in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Waar West-Europa, dankzij de boekdrukkunst, een grote sprong voorwaarts kon maken, daar verloor de Arabische wereld zich in eerbied voor het handschriftelijke, met name waar het de Koran betrof.

Na een scheikunde-studie aan de Vrije Universiteit promoveerde Henk Kubbinga in de wetenschapsgeschiedenis aan de Ecole des Hautes Etudes et Sciences Sociales (EHESS) te Parijs. In 1988 kreeg hij een aanstelling als 'Akademie-onderzoeker' aan de RU Groningen. Het betrokken project mondde uit in een drietal boeken over de geschiedenis van de molecuul-theorie. Het meest recente betreft “The molecularization of the world picture, or the rise of the Universum Arausiacum” (2009). In 2006 werd hij gekozen in de History of Physics Group van de EuropeanPhysical Society (foto: Mijke Bos).