prof. dr. D. Bouwmeester over ‘’ Kwantumsuperpositie en kwantumteleportatie’’ (4 april 2011)


Dirk Bouwmeester (1967) studeerde  en promoveerde in Leiden, en kwam via Oxford en Innsbruck als hoogleraar terecht aan de University of Santa Barbara in Californië. Voor zijn experimenten met kwantumteleportatie, driedeeltjes-kwantumverstrengeling en quantum cloning kreeg hij in 2005 de Descartesprijs. De Universiteit Leiden haalde Bouwmeester terug met behulp van de Europese Unie die een Marie Curie Excellence Grant van twee miljoen euro uitkeerde, bedoeld om binnen Europa een transnationale onderzoeksgroep op te zetten.

Honderd jaar geleden zijn de basiswetten van de kwantummechanica ontdekt en tot op de dag van vandaag is er een levendige discussie over wat deze wetten ons vertellen over de natuur, het heelal, en ons bestaan. Terwijl Einstein en Bohr zich bezig hielden met de vraag hoe de kwantummechanica te begrijpen is in termen van het vertouwde klassieke wereldbeeld, richt de meer recente discussie zich op de omgekeerde vraag hoe het vertouwde klassieke wereldbeeld volgt uit de onderliggende kwantumwetten. Menig natuurkundige neemt zijn toevlucht tot parallelle werelden, anderen tot 11-dimensionale ruimtetijd structuren, en weer anderen voorspellen een nauw samenspel tussen kwantummechanica en zwaartekracht.
Naast de vraag wat kwantummechanica betekent, is er de vraag hoe we de kwantummechanica kunnen benutten voor toepassingen. Het is recent gebleken dat de kwantummechanica tot revolutionaire ontwikkelingen in informatieoverdracht en computers kan leiden. Tijdens deze voordracht zullen zowel fundamentele als praktische overwegingen van de kwantummechanica aan bod komen. Het principe van kwantumteleportatie speelt hierbij een centrale rol. Ten slotte zal een uitdagend experiment worden gepresenteerd, dat momenteel in opbouw is aan de Universiteit Leiden in samenwerking met de University of California, Santa Barbara. Het doel van dit experiment is om een klein spiegeltje in een superpositie van twee plaatsen te brengen. Dit is volgens de wetten van de kwantummechanica mogelijk, maar is nog nooit eerder aangetoond voor een dergelijk voorwerp.