BIJEENKOMSTEN KONINKLIJK GENOOTSCHAP PHYSICA

Elke eerste maandag van de maanden oktober tot en met april organiseert het Genootschap een lezing op wetenschappelijk niveau.  De lezingen vinden steeds plaats in het Wijkcentrum "Thuis in Overdie", Van Maerlantstraat 8-10, 1813 BH Alkmaar.

 

Op 6 februari 2017 spraken:

Prof. dr. A.B. (Bart) Bijnen

Emeritus hoogleraar chirurgie VU medisch centrum en oud-chirurg Medisch Centrum Alkmaar

 

 

èn

Prof. dr. C. (Cordula) Wagner

Hoogleraar patiëntveiligheid aan het VU medisch centrum en directeur van het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (NIVEL) in Utrecht

over:

Patiëntveiligheid in perspectief

Patiënten gaan met hun kwalen naar dokters en zorginstellingen om beter te worden, maar niet altijd zijn zij hierna beter af. De verrichte onderzoeken en behandelingen blijken soms bijwerkingen te hebben die erger zijn dan de kwaal. Vaak zijn deze onvermijdbaar. Maar soms ook zijn deze het gevolg van vermijdbare medische fouten. Nog steeds overlijden in de Nederlandse ziekenhuizen en daarbuiten als gevolg daarvan meer mensen dan in het verkeer, en lopen vele anderen een blijvend letsel op. Hoe kan dit en hoe kan de zorg veiliger worden gemaakt? Inmiddels is er al heel wat bekend over de mechanismen die hiertoe bijdragen, en zijn er tal van verbetermaatregelen genomen. Maar wat hebben zij in feite bijgedragen aan patiëntveiligheid? En hoe kunnen we die met zijn allen veiliger maken? Om dit te kunnen beoordelen is in Nederland voor de vierde maal een uniek onderzoek gedaan naar de stand van de veiligheid in ziekenhuizen, het zogenaamde dossieronderzoek. In de voordracht en de navolgende plenaire discussie zal ingegaan worden op de medisch-technische, organisatorische (bijvoorbeeld protocollen) en menselijke (bijvoorbeeld cultuur) factoren die een rol bij veiligheid spelen, en waar de verbetermogelijkheden liggen.

Bart Bijnen studeerde geneeskunde aan de Rijks Universiteit Leiden en werd opgeleid tot chirurg aan het Academisch Ziekenhuis Rotterdam – Dijkzigt. In 1978 promoveerde hij op experimenteel immunologisch onderzoek op het gebied van niertransplantatie. Van 1985 tot 2010 was hij werkzaam als chirurg in het Medisch Centrum Alkmaar, met als voornaamste aandachtsgebied de gastro-intestinale chirurgie. Hij bekleedde vele landelijke functies, onder andere als secretaris van de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde en diverse opleidingsgremia, en werd in 2006 voor zijn activiteiten beloond met de Zilveren Legpenning van de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde. Hij was van 1993-2005 opleider chirurgie, en werd in 2004 benoemd tot hoogleraar chirurgie, in het bijzonder voor onderwijs en opleiding, aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. In 2006 nam hij het initiatief tot het onderzoek “Patiëntveiligheidstraining als kwaliteitsinstrument”, een samenwerkingsverband tussen het Medisch Centrum Alkmaar en het EMGO. Hij is (co-)auteur van ruim 100 wetenschappelijke en vakpublicaties en boeken op het gebied van de transplantatiegeneeskunde, (gastro-intestinale) chirurgie, onderwijs en opleiding, en patiëntveiligheidstraining, en leverde een bijdrage aan diverse dissertaties als medeonderzoeker, copromotor en promotor. Hij is sedert 10 jaar actief als initiatiefnemer/organisator/docent van de cursus “Patiëntveiligheid voor arts-assistenten” aan het VUmc, die binnenkort door zo’n 1000 aanstaande medische specialisten is gevolgd.

Cordula Wagner (fysiotherapeute, socioloog) is directeur van het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (NIVEL) in Utrecht en hoogleraar patiëntveiligheid aan het VU medisch centrum in Amsterdam. Zij is tevens hoofd van het patiëntveiligheid onderzoek centrum ‘Safety 4 Patients’, een samenwerking tussen het EMGO+/VUmc en het NIVEL. Gedurende de afgelopen 20 jaar is Cordula betrokken geweest bij een groot aantal nationale en Europese projecten in ziekenhuizen, verpleeghuizen, eerste lijn zorg, en instituten voor geestelijke gezondheid gericht op a) de implementatie van kwaliteitssystemen bij gezondheidszorg instituten en professionals, b) de evaluatie van nationale kwaliteitssystemen en kwaliteitsverbeteringsactiviteiten zoals richtlijnen, teamtraining, en doorbraakprojecten, c) de relatie tussen kwaliteitssystemen, zorgprocessen en klinische uitkomsten, en d) risico management en patiëntveiligheid. Zij is (co-)auteur van ruim 300 wetenschappelijke publicaties.